Home / Self-Knowledge / The Moral Bucket List

The Moral Bucket List

 

The Moral Bucket List

 

Thường mỗi tháng một lần tôi có duyên gặp một người mà từ bên trong toát ra sáng bừng. Những con người này có mặt trong mọi lĩnh vực cuộc sống. Họ có vẻ như thiện lành từ căn bản. Họ giỏi lắng nghe. Họ khiến bạn cảm thấy mình có khiếu hài hước và nhiều ý nghĩa. Bạn thường bắt gặp họ chăm lo cho người khác và trong những lúc đó, bạn thấy giọng nói, tiếng cười hay từng cử chỉ đầy nhạc điệu và hết đỗi chân thành. Họ không nghĩ về điều tuyệt vời mà họ đang làm. Họ không nghĩ gì về bản thân họ cả.

Những dịp được gặp một con người như vậy đem lại sức sống cho cả ngày của tôi. Nhưng phải thú nhật là tôi thường trộm buồn nghĩ rằng: ngoài mặt tôi dường như đã đạt được một mức độ thành công nhất định trong sự nghiệp nhưng, thực tâm tôi không thấy vậy. Tôi vẫn chưa đạt được tinh thần hào sảng và chiều sâu nhân cách đó.

Một vài năm trước tôi nhận ra rằng tôi muốn giống những người như vậy hơn một chút. Tôi nhận ra rằng nếu tôi muốn được như vậy tôi phải bỏ nhiều công sức hơn nữa để cứu rỗi tâm hồn chính mình. Tôi sẽ phải dấn mình vào những công cuộc – những chuyến phiêu lưu trui rèn nhân cách để tạo ra sự thiện lành như thế. Tôi sẽ phải giỏi hơn trong việc quân bình cuộc sống.

Tôi tự nghiệm cho mình rằng có hai nhóm phẩm chất, những phẩm chất dành cho đơn xin việc và những phẩm chất dành cho điếu văn. Những phẩm chất dành cho đơn xin việc là những kỹ năng cho phép bạn tiếp cận với thị trường công việc. Những phẩm chất trong điếu văn là những thứ mà người ta sẽ nói về bạn trong đám tang – rằng bạn có phải là một người tử tế, dũng cảm, thành thật hay thuần thành. Bạn đã có khả năng cho và nhận tình yêu thương một cách sâu sắc?

Chúng ta đều biết rằng những phẩm chất cho điếu văn quan trọng hơn những cái dành cho đơn xin việc. Nhưng nền văn hóa và hệ thống giáo dục của chúng ta dành nhiều thời gian hơn để dạy những kỹ năng và chiến lược giúp bạn thành công trong sự nghiệp hơn là những phẩm chất để bạn có thể toát ra khí chất thanh cao. Nhiều người trong chúng ta nắm rõ hơn cách xây dựng địa vị, danh xưng sự nghiệp bên ngoài hơn là trau dồi cốt cách.

Nhưng nếu bạn sống vì thành tựu bên ngoài như vậy, năm tháng qua đi và bạn để cho những phần sâu kín nhất bên trong mình không được quan tâm tới và rã rượi. Bạn thiếu một bộ ý niệm đạo đức của riêng mình. Thật dễ để sa ngã vào những hành động hay quyết định đạo đức tự sướng tầm thường. Bạn dễ dãi khi tự đánh giá bản thân. Bạn tự cho rằng miễn ta không thấy chính ta làm tổn thương ai đó và người ta có vẻ thích ta thì ta vẫn được đây chứ. Nhưng vô thức, bạn đang chán cuộc sống chính mình, bị ngăn cách với ý nghĩa sâu sắc nhất của cuộc sống và niềm vui đạo đức cao tột. Dần dà, điều đó mở ra một khoảng cách đáng xấu hổ giữa con người thật và con người bạn mong muốn trở thành, giữa bạn và những tâm hồn sáng ngời cao thượng mà bạn đôi khi được gặp.

Vì lẽ đó một vài năm trước tôi đã khởi công khám phá bằng cách nào những con người thiện lành một cách sâu sắc đó được như vậy. Tôi không biết rằng liệu tôi có thể đi trên con đường nhân cách đó không (chí ít tôi cũng là một “học giả”, ít hay nhiều được trả tiền để thể hiện mình thông minh và tốt đep hơn thực tế bản thân). Nhưng ít nhất tôi cũng muốn biết con đường đó trông như thế nào.

Tôi đã đi đến kết luận rằng những con người tuyệt vời đó do rèn luyện mà có, không phải bẩm sinh – rằng những con người tôi ngưỡng mộ đã đạt được một phẩm chất nội tâm không thể nhầm lẫn đi đâu được, được hun đúc từng chút một từ những thử thách đạo đức và tâm linh.

Hiểu nôm na, chúng ta có thể nói rằng những thành tựu đó nhờ vào một danh mục các phẩm chất đạo đức cốt yếu “A moral bucket list”, những kinh nghiệm một người nên có trên đạo lộ hướng đến sự giàu có tinh thần cao tột. Tôi liệt kê nhanh dưới đây vài phẩm chất:

 

KHIÊM CUNG (THE HUMILITY SHIFT) Chúng ta sống trong một nền văn hóa “Cái tôi vĩ đại”. Xã hội xem trọng thành tích muốn bạn tự tuyên dương mình. Truyền thông đại chúng muốn bạn muốn cho thiên hạ nhìn thấy mình từ góc quay đẹp đẽ nhất. Cha mẹ và thầy cô luôn muốn nói cho bạn biết bạn tuyệt vời như thế nào.

Nhưng tất cả những con người tôi hằng ngưỡng mộ sâu sắc lại hết mực thành thật về những khuyết điểm của mình. Họ tự nhận ra tội lỗi cốt tủy của họ, dù nó là sự ích kỷ, nhu cầu cần được chấp nhận hết sức thảm hại, tính hèn nhát, trái tim chai sạn hay dù gì đi nữa. Họ đã lần ra mối liên hệ giữa tội lỗi cốt tủy đó với các hành vi khiến họ phải cảm thấy xấu hổ. Họ đã thành tựu được sự khiêm tốn cao tột, được xác định như sự tự nhận thức mãnh mẽ đứng ở vị trí đặt trọng tâm vào người khác không phải mình.

 

CHIẾN THẮNG BẢN THÂN (SELF DEFEAT) Sự thành công bên ngoài đạt được thông qua việc cạnh tranh với người khác. Nhưng nhân cách được xây dựng thông qua đối mặt với khuyết điểm của chính mình. Dwight Eisenhower, ví dụ, sớm nhận ra rằng tội lỗi cốt tủy của ông ấy là tính nóng nảy. Ông tự xây cho mình bộ nguyên tắc ứng xử điềm đạm và vui tươi vì ông biết rằng mình cần lan tỏa ra xung quanh sự lạc quan và lòng tự tin để có thể dẫn dắt. Ông đã làm nhiều điều ngớ ngẫn để thuần hóa cơn giận của mình. Ông viết tên của những người mình ghét xuống các tập giấy, xé nát chúng ra rồi vứt vào giỏ rác. Cả đời đối mặt với bản thân mình, ông đã rèn luyện cho mình tính khí điềm đạm. Ông đã biến mình trở nên mạnh mẽ từ điểm yếu nhất.

 

GIEO MÌNH VÀO SỰ PHỤ THUỘC (DEPENDENCY LEAP) Nhiều người hay cho đi quyển sách “Những địa điểm bạn sẽ đi” như một món quà tốt nghiệp. Quyển sách đề nghị rằng cuộc sống tự thân nó là một hành trình. Chúng ta thành thục những kỹ năng nhất định và trải nghiệm những cuộc phiêu lưu và thách thức trên bước đường tiến tới thành công cá nhân. Thế giới quan đề cao cá nhân này đề xuất rằng nhân cách là ý chí sắt đá bên trong mỗi con người. Nhưng những con người trên hành trình phát triển nhân cách hiểu rằng không người nào có thể đạt được việc làm chủ bản thân tự mình được. Ý chí cá nhân, lý trí và lòng bi mẫn đều không đủ mạnh để luôn luôn chiến thắng được sự ích kỷ, tánh kiêu ngạo và tự dối lòng. Chúng ta luôn cần sự hỗ trợ bên ngoài để cứu vãn.

Nhiều người trên con đường này nhìn cuộc đời như một tiến trình xác lập và thực hiện những cam kết. Nhân cách được xác định bởi việc bạn vững vàng trên nền tảng như thế nào. Bạn đã từng phát triển những mối quan hệ sâu sắc giúp bạn vững tâm là chính mình trong những thời điểm khó khăn và thúc đẩy bạn theo hướng thiện lành? Trong bình diện lý trí, một con người có cốt cách có một nền tảng lý luận kiên cố trong những điều trọng yếu của cuộc sống. Trong bình diện cảm xúc, anh hay cô ấy có yêu thương hết mình và vô điều kiện với các mối dây liên hệ. Trong bình diện hành động, anh hay cô ta có sẵn lòng cam kết vào những việc không thể hoàn thành trong một kiếp người.

 

TÌNH THƯƠNG LÀM TRÀN ĐẦY SINH LỰC (ENERGIZING LOVE) Dorothy Day đã sống một cuộc đời bệ rạc khi còn trẻ: nghiện rượu, một hai lần tự tử, thích gì làm nấy, không tìm được phương hướng cho bản thân. Nhưng sự kiện con gái chào đời đã thay đổi cuộc sống cô hoàn toàn. Cô viết về sự kiện đó, “Nếu tôi có từng viết về quyển sách vĩ đại nhất, soạn được bản hòa nhạc vĩ đại nhất, vẽ nên bức tranh đẹp nhất hoặc tạc được một tác phẩm xuất sắc tôi cũng không cảm thấy mình được gần với Chúa toàn thiện như khi họ đặt đứa bé vào vòng tay tôi.”

Loại tình cảm như vậy khiến ta buông bản thân ra. Nó nhắc ta nhớ rằng sự giàu có thật sự của chúng ta đến từ người khác. Trên hết, loại tình yêu như vậy như điện giật vậy. Nó đưa ta vào một trạng thái cảm thấy cần thiết và hứng thú phục vụ đối tượng ta yêu thương. Day dành cho con gái mình một tình yêu tuôn tràn, hướng thượng. Cô viết tâm sự rằng, “Không con người nào có thể đón nhận hoặc chất chứa tình yêu thương và hân hoan to lớn như một cơn lũ mà tôi thường cảm thấy sau khi sinh hạ con mình. Cảm giác đó đem đến nhu cầu cảm mến, trân quý một cách thiêng liêng.

Kể từ đó cô đã tham gia vào mọi việc với sự tận tâm không gì lay chuyển được. Cô trở thành một người Công giáo, khởi tạo một tờ báo cấp tiến, khánh thành những khu nhà tập trung cho người nghèo và sống cùng với họ, trân trọng trải nghiệm san sẻ cái nghèo này như một cách xây dựng cộng đồng, không chỉ để làm việc tốt, mà còn là người tốt. Món quà của tình yêu này đã vượt qua, đôi khi, sự tự xem trọng bản thân quá mức tự nhiên ta cảm thấy.

 

TIẾNG GỌI BÊN TRONG TIẾNG GỌI (A CALL WITHIN A CALL) Chúng ta đi vào lĩnh vực nghề nghiệp vì nhiều lý do: tiền, địa vị, sự an toàn. Nhưng với vài người đã có những trải nghiệm biến sự nghiệp của mình thành một tiếng gọi thiêng liêng. Những trải nghiệm như vậy khiến cái tôi náo động trở nên lặng lẽ. Những thứ quan trọng còn lại là sống phấn đấu cho xứng đáng với tiêu chuẩn chất lượng tự thân công việc yêu cầu.

Frances Perkins là một nữ hoạt động xã hội cho sự phát triển đầu thế kỹ 20. Bà là người nhã nhặn và lịch thiệp. Một ngày nọ bà vô tình gặp phải một đám cháy tại nhà máy Triangle Shirtwaise, và chứng kiến hàng chục người nhân công may lao mình xuống đất thay vì bị thiêu sống. Trải nghiệm đó đã khiến bà cảm thấy bị sỉ nhục với những gì được cho là đạo đức của mình và gột rửa toàn bộ hoài bão của bà. Đối với bà đó là một tiếng gọi thực sự trước những điều trước đó bà cho là tiếng gọi.

Sau đó, bà tự biến mình thành một phương tiện đấu tranh cho quyền của những người công nhân. Bà sẵn sàng làm việc với bất kỳ ai, thỏa hiệp với bất kỳ ai, tự thúc đẩy mình vượt qua mọi sự nề hà. Bà thậm chí còn thay đổi ngoại hình của mình để trở thành một công cụ hiệu quả hơn cho phong trào. Bà trở thành người phụ nữ đầu tiên trong nội các Hoa Kỳ, dưới thời tổng thống Franklin D.Roosevelt, và nổi lên như một trong nhà hoạt động công ích vĩ đại thế kỹ 20.

 

ĐI THEO TIẾNG GỌI LƯƠNG TRI (CONSCIENCE LEAP) Ở hầu hết cuộc đời đều có khoảnh khắc mà họ tự mình dỡ bỏ hết những nhãn mác, địa vị, tất cả những đặc quyền do họ đã học tại một trường nào đó hoặc sinh ra trong một gia đình nhất định. Họ vượt thoát ra khỏi những lập luận chủ nghĩa thực dụng thông thường và tự tay phá tan các rào cản do sợ hãi dựng nên.

Tiểu thuyết gia George Eliot (tên thật Mary Ann Evans) khi còn trẻ rất bê bối, lệ thuộc cảm xúc, dễ dàng yêu bất kỳ người đàn ông nào bà gặp và bị từ chố ngay sau đó. Cuối cùng, khi ở trung tuần 30 bà gặp một người đàng ông tên George Lewes. Lewes bị lãnh đạm bởi chính vợ mình, nhưng trên giấy tờ ông vẫn là người đã kết hôn. Nếu Eliot tiến đến với Lewew bà sẽ bị xã hội lên án là kẻ đồi trụy. Bà sẽ mất đi bạn bè, từ bỏ bởi gia đình của mình. Bà mất một tuần để quyết định là tiến đến với Lewes. “Những mối quan hệ hời hợt và mong manh về mặt lý thuyết tôi chẳng muốn và thực tế cũng chẳng thể sống với nó. Những phụ nữ có thể thỏa mãn với những mối quan hệ như vậy không hành động như tôi đã làm,” bà viết.

Bà đã đưa ra lựa chọn khôn ngoan. Nhân cách được củng cố. Khả năng thông cảm gia tăng. Bà sống trong cùng với Lewes trong một mối tình từ tốn, thủy chung, loại tình cảm đến khi con người ta chững hơn, biết sợ một chút và được gắn kết bởi trách nhiệm. Ông đã phụng sự bà và giúp bà trở thành một trong những tiểu thuyết gia vĩ đại nhất mọi thời đại. Cùng nhau họ đã biến sự phụ thuộc thành sự vĩnh hằng.

Các bài diễn văn tốt nghiệp thường khuyên người trẻ theo đuổi đam mê. Sống thật với bản thân. Đây là một loại tầm nhìn cuộc sống bắt đầu từ bản ngã và kết thúc với bản ngã. Nhưng những người trên con đường dò tìm ánh sáng tự thân không tìm cái nghề nuôi thân bằng cách hỏi, tôi muốn gì từ cuộc đời? Mà họ hỏi, cuộc đời này cần gì ở tôi? Làm sao tôi có thể kết nối tài năng thiên bẩm của mình với những nhu cầu sâu sắc của cuộc sống?

Cuộc sống của những người đó thường đi theo một mô típ bị vùi dập lúc đầu, sau đó được công nhận, rồi cuối cùng được đền đáp xứng đáng. Họ có những khoảnh khắc đau khổ. Nhưng họ biến những trải nghiệm đó thành cơ hội để hiểu bản thân một cách sâu sắc – bằng cách giữ bên mình một quyển nhật ký hoặc sang tạo nghệ thuật. Paul Tillich có nói, sự đau khổ đưa mình đến gần bản thân hơn và nhắc ta rằng ta không phải là con người ta nghĩ.

Những người trên con đường này xem sự đau khổ như những mảnh ghép trong một kịch bản lớn hơn. Họ không thật sự sống vì hạnh phúc, như cái cách mà hạnh phúc được xã hội định nghĩa. Họ nhìn cuộc sống như một vở diễn đạo đức và cảm thấy thỏa mãn chỉ khi thấy mình thể nhập vào một cuộc đấu tranh nhân danh một lý tưởng nào đó.

Đây là triết lý của những kẻ va vấp (stumblers). Người va vấp đi từng bước hằn sâu vào cuộc sống, một chút chông chênh. Nhưng người va vấp đối mặt với bản chất bất toàn của chính họ với sự thành thật không tô điểm thay vì chối bỏ ghê tởm nó. Nhận thức được sự giới hạn của mình, người va vấp ít nhất có một đối thủ nghiêm túc để vượt qua và đứng lên trên. Người va vấp có vòng tay rộng mở, sẵn sàng để nhận và cho đi sự giúp đỡ. Bạn bè của người ấy tìm đến họ để có cuộc trò chuyện sâu sắc, sự an ủi và lời khuyên.

Những hoài bão bên ngoài không bao giờ được thỏa mãn vì luôn có thứ gì đó tốt hơn để đạt được. Nhưng những người va vấp hay có những niềm vui ngẫu hứng. Có niềm vui trong việc tự do lựa chọn sẽ theo tổ chức này, lý tưởng nọ hay ai kia. Có niềm vui khi cùng chia sẻ cảnh ngộ va vấp cùng một ai đó. Chúng ta có thể cảm thấy một niềm vui đầy thi vị khi thấy một hành động xuất phát từ đạo đức, khi tình cờ lướt ngang qua đời một con người thầm lặng, khiêm tốn và thiện lành, và khi chúng ta nhận ra rằng dù lớn đến đâu, vẫn còn nhiều thứ phải làm trước mắt.

Người va vấp không xây dựng cuộc sống của họ theo hướng tốt hơn người khác, mà tốt hơn chính bản thân mình trước đó. Không mong cầu, họ được hưởng những khoảnh khắc siêu vượt của sự an tĩnh sâu sắc. Nhưng xuyên suốt cuộc sống của họ, những phấn đấu nội tâm lẫn sự nghiệp đều mạnh mẽ và quân bình. Nhưng cuối cùng, trong những khoảnh khắc niềm vui hiếm hoi, hoài bão sự nghiệp tạm dừng lại, cái tôi lắng xuống, người va vấp tìm đến một buổi dã ngoại hoặc một buổi ăn tối hoặc một chốn thung lũng và bị choáng ngợp bởi một lòng biết ơn vô bờ bến, và với một sự chấp nhận một thực tế là cuộc sống đã đối xử với họ tốt hơn nhiều mức họ xứng đáng được nhận.

Họ là những con người chúng ta muốn trở thành.

 

David Brooks

David Brooks trở thành một ngòi bút Op-Ed cho tờ New York Times từ tháng 9 2003. Bài viết ông được đăng mỗi thứ ba và thứ sáu hàng tuần. Ông hiện là bình luận viên trên “PBS NewsHour,” NPR’s “All Things Considered” và NBC’s “Meet the Press.”

Ông là tác giả của quyển “Bobos in Paradise: The New Upper Class and How They Got There” và “On Paradise Drive: How We Live Now (And Always Have) in the Future Tense.” Vào tháng Ba 2011, ông cho xuất bản quyển thứ ba “The Social Animal: The Hidden Sources of Love, Character, and Achievement,” là một trong những quyển bán chạy nhất được New York Times bình chọn.

Mr. Brooks hiện có giảng dạy tại đại học Yale và là thành viên của Học viện Khoa học và Nghệ thuật Hoa Kỳ.

 

Nguồn bài viết : https://www.nytimes.com/

Người dịch: Phúc & Lời nhắn nhủ:

Một niềm vui nho nhỏ kiềm nén bấy lâu nay đó là dùng ngôn ngữ, vốn sống của mình để đem lại tính thẩm mỹ cho một thông điệp ý nghĩa. Làm như vậy ta cảm nhận rõ hơn cái khuôn tâm lý, tinh thần của chính mình, nó lồi lõm sáng tối chỗ nào.

Một niềm vui khác không kiềm nén đó là được đếm like và tương tác trao đổi ý tưởng với người khác, vui hơn nữa là có 1 người bạn bất ngờ nào đó, 1 cách nào đó từng từ được trau chuốt là một tiếng vọng của tâm hồn biết đâu bắt lấy được 1 (vài) kẻ tri âm.

Chọn dịch bài này vì 1 phần nhanh miệng hứa với 1 người bạn là sẽ dịch, vì thấy nó là 1 loại ngôn ngữ cô ấy thấy thấm hơn những gì mình hay chia sẻ khi đang trải qua một giai đoạn tái định hình tâm hồn và tầm nhìn cuộc sống. Hy vọng sẽ có ích cho ai đó.

About Hermes Phạm

Sứ mệnh của chúng tôi là giúp bạn khám phá tấm BẢN ĐỒ TÂM LINH của cuộc đời mình và CHUYỂN HÓA bản thân lên một tầm NHẬN THỨC (Self-awareness) mới thông qua Thần số học (Numerology).

Check Also

Self-awareness

Tầm quan trọng và phương pháp tự nhận thức bản thân (Self-awareness)

    Thừa nhận những vấn đề mình đang gặp phải là bước đầu tiên …

One comment

  1. Cảm ơn rất nhiều !!!!!<3 <3 <3 <3
    Namaste!!!!!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

>
Follow Us